De erkende basisopleiding voor schoonmaken in zorgomgevingen
De Basisvakopleiding schoonmaker in de zorg 1 is een door RAS erkende praktijkopleiding voor schoonmakers die werken in verpleeghuizen, ziekenhuizen en andere zorginstellingen waar infectiepreventie en patiëntveiligheid leidend zijn. In de zorg is schoonmaak geen bijzaak: het raakt direct aan patiëntveiligheid en infectiepreventie.
In deze incompany opleiding leren medewerkers professioneel, veilig en hygiënisch werken volgens zorgstandaarden en de RAS-eindtermen. Met een duidelijke route richting het branche-erkende Raad voor Arbeidsverhoudingen Schoonmaak- en Glazenwassersbranche – RAS examen.
In één oogopslag
- Vorm: incompany (bij voorkeur op de eigen werkplek)
- Duur: 7 dagdelen van 3,75 uur
- Groep: bij voorkeur 8–10 deelnemers
- Focus: hygiënisch werken, infectiepreventie, werkvolgorde, microvezelmethode
- Examen: voorbereiding op branche-erkend RAS-examen (praktijk + mondeling theorie)
- Instap: geen vooropleiding; Nederlands ca. A2 nodig
In het kort
De Basisvakopleiding schoonmaker in de zorg 1 is een RAS-erkende praktijkopleiding voor schoonmaakwerk in niet-besmette cliënt- en patiëntenruimten. Medewerkers leren methodisch, hygiënisch en veilig werken volgens zorgstandaarden: werkvolgorde, microvezelmethode, infectiepreventie, middelen/PBM en professioneel gedrag. Incompany, bij voorkeur op de eigen werkplek, met route naar het RAS-examen.
Wat is Basisvakopleiding zorg 1?
De Basisvakopleiding schoonmaker in de Zorg 1 richt zich op reguliere, niet-besmette zorgomgevingen en niet op isolatiekamers of cytostatica-omgevingen. Medewerkers leren om methodisch, hygiënisch en veilig te werken volgens vaste werkvolgorde, met de juiste materialen en professioneel gedrag op de afdeling.
De opleiding is gebouwd rondom wat er in de zorg écht toe doet:
- infectiepreventie en hygiënisch werken
- werkvolgorde en zorgstandaarden (ook onder tijdsdruk)
- microvezelmethode en correct materiaalgebruik (zonder versleep)
- veilig werken met middelen en waar nodig PBM
- communicatie en professioneel gedrag in de zorgcontext
Werk je in situaties met verhoogd besmettings- of blootstellingsrisico? Dan past vaak beter: Basisvakopleiding schoonmaker in de zorg 2.
Voor wie is deze opleiding bedoeld?
Deze schoonmaakopleiding zorg 1 is ontwikkeld voor schoonmakers die werken of gaan werken in:
- verpleeghuizen en woonzorgcentra (VVT)
- ziekenhuizen, klinieken en revalidatiecentra
- GGZ-instellingen
- andere zorgomgevingen waar hygiëne en protocollen leidend zijn
De opleiding is geschikt voor:
- medewerkers zonder eerdere zorgopleiding
- medewerkers die overstappen vanuit reguliere schoonmaak
- nieuwe medewerkers én ervaren krachten die willen bijscholen/opfrissen
Vooropleiding is niet vereist. De deelnemer moet wel basis Nederlands beheersen (ongeveer taalniveau A2) om instructies, protocollen en etiketten te begrijpen.
Wat leert de deelnemer?
De deelnemer leert zelfstandig, veilig en verantwoord schoonmaken in een zorgomgeving. De inhoud is praktijkgericht en sluit aan op de werkvloer.
1) Basis van schoonmaken in de zorg
- verschil tussen reinigen en desinfecteren (wanneer, waarom)
- dagelijks en periodiek onderhoud: wat hoort waar bij?
- werkvolgorde en logische werkopbouw per ruimte
- omgaan met verschillende soorten vervuiling in de zorg
2) Microvezelmethode en materialen
- werken met microvezeldoeken en microvezel vlakmoppen
- juiste inzet van materialen en wisselmomenten
- voorkomen van versleep van vuil en micro-organismen
- juist middelengebruik en dosering volgens afspraken
3) Infectiepreventie
- wat is besmetting en kruisbesmetting?
- hoe overdracht ontstaat (handen, materialen, looproutes)
- hygiënisch werken in cliënten- en patiëntenruimten
- werken volgens afspraken en richtlijnen (ook als het druk is)
4) Veilig en ergonomisch werken
- veilig werken met middelen, etiketten en basisrisico’s
- PBM: wanneer, hoe en waarom
- juiste werkhouding (tillen, duwen/trekken, voorkomen overbelasting)
5) Communicatie en professioneel gedrag
- omgaan met cliënten/patiënten en zorgmedewerkers
- professioneel gedrag op de afdeling
- meldingen maken bij bijzonderheden of afwijkingen
Deze onderwerpen komen in de praktijktraining terug:
- basisprincipes infectiepreventie in de zorg
- reinigen versus desinfecteren in de praktijk
- werkvolgorde in bewoners-/patiëntruimten en sanitair
- microvezelmethode: juiste inzet en wisselmomenten
- PBM en basis werkveiligheid
- professioneel gedrag en communicatie op de afdeling
De opleiding is praktisch: voordoen, oefenen, verbeteren. Geen dikke theorie voor de sier.
Examen en RAS-diploma
Deze opleiding bereidt voor op het branche-erkende RAS-examen Basisvakopleiding schoonmaker in de zorg. Het examen bestaat uit:
- Praktijkdeel: 3 onderdelen waarbij de kandidaat in verschillende typen ruimten een praktijkopdracht uitvoert (elk met eigen kenmerken)
- Theoriedeel: mondeling kennisexamen
Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer het officiële RAS-diploma.
Meer informatie over het RAS-examen: bekijk de examenpagina bij RAS.
Goed om te weten: het examen wordt in het Nederlands afgenomen. De kandidaat moet protocollen, VIB’en en etiketten kunnen lezen en begrijpen. Een vertaal-app mag als hulpmiddel worden gebruikt, maar niet tijdens de praktijkuitvoering (infectiepreventie).
Resultaat voor medewerker en organisatie
Resultaat voor de medewerker
- werkt veilig en volgens zorgprotocollen
- herkent en voorkomt besmettingsrisico’s (kruisbesmetting/versleep)
- werkt hygiënisch en verantwoord in niet-besmette zorgomgevingen
- begrijpt waarom werkvolgorde en infectiepreventie niet “optioneel” zijn
Resultaat voor de zorgorganisatie
- betere naleving van hygiëne- en zorgprotocollen
- lagere kans op kruisbesmetting door eenduidige methodiek
- minder incidenten, klachten en herstelwerk
- draagt bij aan meer vertrouwen vanuit zorgprofessionals in de schoonmaak
Opzet en duur
- Duur: 7 dagdelen van 3,75 uur
- Vorm: incompany, bij voorkeur op de eigen werkplek
- Groepsgrootte: bij voorkeur 8–10 deelnemers
- Werkwijze: korte uitleg, demonstratie, oefenen, feedback en verbeteren
Waarom via Schoonmaakopleiding Nederland?
- trainers uit de praktijk
- praktijkgericht opleiden (direct toepasbaar)
- geen commerciële belangen in middelen/materialen
- incompany: leren in jullie context, met jullie realiteit
- heldere afspraken en korte lijnen
“Wij leiden niet op voor een diploma alleen, maar voor vakbekwaam en verantwoord werken in de zorg. Dat is geen slogan, maar het uitgangspunt van onze praktijkopleiding.
Veelgestelde vragen over Basisvakopleiding schoonmaker in de zorg 1
Voor wie is Basisvakopleiding schoonmaker in de zorg 1 bedoeld?
Voor schoonmakers die werken of gaan werken in zorgomgevingen zoals VVT, ziekenhuis, kliniek, GGZ en revalidatie. De opleiding is geschikt voor starters én ervaren medewerkers die willen bijscholen.
Is deze opleiding geschikt als incompany traject voor grotere teams?
Ja. De opleiding wordt incompany georganiseerd en is bedoeld voor groepen van bij voorkeur 8–10 deelnemers per groep.
Wat leert een deelnemer in deze opleiding?
Hygiënisch werken, basis infectiepreventie, vaste werkvolgorde, microvezelmethode, veilig middelengebruik, PBM en professioneel gedrag/communicatie op de afdeling.
Hoe lang duurt de opleiding?
De standaardopzet is 7 dagdelen van 3,75 uur en wordt incompany georganiseerd.
Is het RAS-examen verplicht?
Het RAS-examen is niet verplicht, maar wel een sterke keuze als je vakbekwaamheid aantoonbaar wilt maken met een branche-erkend diploma.
Waaruit bestaat het RAS-examen?
Het RAS-examen bestaat uit een praktijkdeel (3 onderdelen in verschillende typen ruimten) en een mondeling theoriedeel. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer het RAS-diploma.
Welk taalniveau is nodig?
De deelnemer moet basis Nederlands beheersen (ongeveer A2) om protocollen, instructies en etiketten te begrijpen. Het examen wordt in het Nederlands afgenomen.
Wat kost deze opleiding?
De kosten van deze opleiding zijn afhankelijk van een aantal factoren. Tijdens een vrijblijvend intake gesprek wordt alle benodigde informatie verzameld en aan de hand daarvan wordt er een inzichtelijke offerte gemaakt op jullie situatie.
Waar wordt deze opleiding schoonmaker in de zorg 1 gegeven?
De opleiding wordt incompany gegeven op jouw werklocatie door heel Nederland.
Wat is het verschil tussen Zorg 1 en Zorg 2?
Zorg 1 richt zich op niet-besmette ruimten; Zorg 2 op verhoogd besmettingsrisico zoals isolatiekamers en cytostatica.
Informatie aanvragen
Wil je deze opleiding inzetten binnen
jouw zorginstelling?

Schoonmaken = een goede basis voor goede zorg
